Empiryczne dowody pokazują, że sekciarstwem radykalna lewica nic nie osiągnie.

Jeżeli ostatni post krytyczny Komunistycznej Partii Polski o Grzegorzu Braunie ma czegokolwiek dowodzić, to temu, iż każda organizacja polityczna może ewoluować w dobrym kierunku, o ile nie jest budowana na czymś, co natychmiastowo powinno ją dyskredytować z uwagi na szeroko pojętej lewicy: modelowi sekty. Na konkretnym przykładzie pragnę pokazać, jakiego typu ugrupowań powinno się unikać, jeśli faktycznie chce się budować polityczną bazę dla marksizmu, a nie jedynie siedzieć i snuć fantazje o utopii w hermetycznie zamkniętej grupie.

Czerwony Front to polska sekcja International Marxist Tendency (obecnie nazywającej się bodaj Revolutionary Communist International, niemniej są kojarzeni bardziej ze starą nazwą, więc będę jej używał), czyli coś w rodzaju kolejnej międzynarodówki trockistowskiej, co jest dość istotne przy omawianiu tejże organizacji. Utworzenie polskiej sekcji IMT może być o tyle zabawne, że fizyczny stan Czerwonego Frontu oraz innych organizacji opartych na inklinacjach trockistowskich poniekąd odzwierciedla samą naturę tej międzynarodówki – mają sekcje w 30 krajach i w żadnym nie zbliżyli się nawet do jakiejkolwiek formy sukcesu, a przypomnę, że prześcigają ich w tym już twardogłowi stalinowcy, którzy nie zmienili swojej retoryki od lat 40. XX wieku. Autorefleksja nie jest ich mocną stroną.

Brak jakiegokolwiek znaczenia politycznego nie jest jednak ich największą wadą (a w świetle poniższych faktów można rozpatrywać to nawet jako zaletę). To, co odpycha w przypadku Czerwonego Frontu oraz innych tego typu organizacji, to definitywne i wręcz rażące sekciarstwo w pewnym tego słowa znaczeniu. Gdybym miał porównać to do czegoś konkretnego, osobiście określiłbym tę organizację jako komunistycznych Świadków Jehowy, tyle że mniej sympatycznych, lub co najwyżej jako jakąś bardziej zakonną formę czerwonego odpowiednika ONR-u, który jedynie istnieje, nakleja wlepy i czasem sobie pokrzyczy na jakichś marszach.

Jednak zanim zaczniemy zestawiać te dwa światy, należy przyjrzeć się temu, jak sam patron IMT definiował sekciarstwo w kontekście politycznym. W swojej pracy „Sekciarstwo, Centryzm i Czwarta Międzynarodówka” Lew Trocki pisał: „Każda partia robotnicza, każda frakcja przechodzi w początkowych stadiach okres czystej propagandy, czyli szkolenia kadr. Okres istnienia jako kręgu marksistowskiego nieodmiennie utrwala nawyki abstrakcyjnego podejścia do problemów ruchu robotniczego. Ten, kto nie jest w stanie w porę przekroczyć granic tej ograniczonej egzystencji, przekształca się w konserwatywnego sekciarza. Sekciarz postrzega życie społeczeństwa jako wielką szkołę, a siebie jako nauczyciela. Jego zdaniem klasa robotnicza powinna odłożyć na bok sprawy mniej ważne i zgromadzić się w zwartym szeregu wokół jego mównicy: wtedy zadanie zostanie rozwiązane” ¹ – czyż to paradoksalnie nie jest perfekcyjna ilustracja samych czerwonofrontowych trockistów?

Żeby nie popaść w pułapkę gołosłowności, przytoczę teraz parę cech, które usprawiedliwiają moje spostrzeżenia, opierając się jednocześnie na tekście samego Trockiego, jak i na powszechnych cechach przypisywanych różnorakim sektom (oczywiście nie zarzucam CzF bycia sektą, ale praktykowanie zachowań sektopodobnych)² ³:

– Rekrutacja odbywa się w miłej atmosferze, a swoją ideologię promują przeważnie na ulicach, rozdając ulotki, rozwieszając plakaty i zagadując przechodniów. Rozmawiają, żartują, stawiają się w pozycji tych oświeconych, jednocześnie przekonując cię do dołączenia i wciskając przy tym usilnie arkusz rekrutacyjny. Przeważnie wyznawców dobierają wśród ludzi o poglądach lewicowych, którzy jakkolwiek zwrócą na nich uwagę. Jak to najczęściej bywa w tego typu organizacjach, najbardziej podatne do dołączenia są osoby z problemami osobistymi, kompleksami lub różnego rodzaju zaburzeniami, które zamiast w przypływie troski społecznej odsyłać do specjalistów niosących realną pomoc, to wciągają je w struktury sektopodobnej grupy, by budować im w głowie swój światopogląd, głównie poprzez „edukowanie z podstaw marksizmu”. Później, w konsekwencji tego podejścia, mamy wysyp takich Arków Domeredzkich lub Komitetów Obrony Rewolucji.

– Sprzedając memiczne już gazetki/pisemka ideologoczne, które są również charakterystyczne m.in. dla Świadków Jehowy (choć trzeba im oddać, iż oni nie roszczą sobie za to pieniędzy, w przeciwieństwie do CzF). W tym miejscu ciężko mi się wypowiedzieć o jakości owych elukubracji, ponieważ miałem w rękach tylko jedną, a jej jakość krążyła wokół grafomańskiego bełkotu o pseudointelektualnym podłożu; nie wiem, na ile jest to u nich standardem. Generalnie dogmatyzm idei oraz stosowanie tego XX-wiecznego żargonu są im relatywnie często wytykane.

– W samych strukturach panuje hierarchia oraz kult niepodważalnego dogmatu, który traktuje dzieła Marksa, Lenina i Trockiego niczym księgę sakralną, coś w rodzaju Biblii lub Koranu u katolików lub muzułmanów. Nic więc dziwnego, że samo CzF zeszło się pod jednym z moich ostatnich postów, by wyrazić zbulwersowanie praktyką odrzucenia obecnej taktyki skrajnej lewicy na rzecz „wojny pozycyjnej” (wojny o pozycje lewicy w kulturze i nauce, opracowanej przez Gramsciego); przecież nic nie boli bardziej niż wskazanie, że lata bezsensownego wysiłku i uczenia się „Kapitału” na pamięć były jałowe i skazują cały ten wysiłek na porażkę.

– Oczywiście przy rekrutacji CzF zapewnia o swoich szerokich horyzontach myślowych oraz akceptacji innych poglądów, niemniej po dołączeniu tam i popełnieniu myślozbrodni wbrew jedynemu właściwemu dogmatowi najpewniej zostaniecie w sposób pasywno-agresywny publicznie zaatakowani za głoszenie wszelkich antytrockistowskich herezji, by następnie zostać zmuszonym do wyznania samokrytyki. Kojarzy mi się tutaj osobiście sposób karania członków w sekcie „Jasna Strona Mocy”, gdzie Sandżaja osobiście reżyseruje scenki zawstydzające innych członków sekty, tak by za bardzo nie kwestionowali jego mądrości oraz nie myśleli za dużo na przyszłość ⁴.

– Mają również swój odpowiednik „zebrań” (u ŚJ wspólna nauka Biblii na żywo lub online), gdzie omawiają piętnasty raz ten sam tekst napisany 100–200 lat temu, by rozwodzić się nad jego mądrością, a także nad tym, jak to oni jako jedyni właściwie go interpretują – żadnego innego celu w tym nie ma. Oczywiście takie zebrania w organizacjach politycznych są niejako standardem, ale rzadko kiedy służą „edukowaniu” (czyt. ideologicznemu tresowaniu).

– Atakuje inne organizacje lewicowe, takie jak anarchistyczny „Rozbrat” ⁵, oraz odrzuca współpracę z taką „Akcją Socjalistyczną” ⁶, stwierdzając, iż jedność bez wspólnej teorii jest iluzją (stosując w tym miejscu ad leninum ⁷ i grafomaństwo na kosmiczną wręcz skalę). Czystość ideologiczna, od której sami są dalecy, jest dla nich ważniejsza niż realny i spójny front polityczny. Dzieje się tak, gdyż organizowanie „roków Lenina” pozwala na hermetyzowanie środowiska bez jednoczesnego wysiłku. Można w ten sposób trzymać swoich „wiernych” z dala od innych, podsycać nieufność, podkreślać różnice, ale jednocześnie doczepiać się do każdego wydarzenia (jak choćby protestów anarchistycznych lub tych stalinowskich, organizowanych przez Latający Cyrk Piotra Ciszewskiego).

– Nawet w ich wewnętrznym przekonaniu funkcjonuje coś na zasadzie „sądu ostatecznego” w postaci jakiegoś wielkiego kryzysu światowego, załamania kapitalizmu i następującej po tym rewolucji komunistycznej, która nadejdzie kiedyś tam.

– Rozmawiając z byłymi członkami, doszły mnie słuchy, iż działy się tam ponoć niezbyt ciekawe rzeczy. Nie podali odpowiednich dowodów, stąd nie chcę przytaczać, o co konkretnie chodzi, wiedząc, iż równie dobrze może to być zwykłe pomówienie. Jeśli ktoś wie na ten temat coś więcej, zapraszam do napisania w wiadomości prywatnej.

O ile należy się szydzić z takiego podejścia, to niemniej dogmatyzm i sakralizowanie marksizmu, który jest przede wszystkim narzędziem analizy, sprowadziły całą ideę komunistyczną do chodzącej karykatury tego, czym ta idea była jeszcze 100 lat temu. Mamy XXI wiek, natura kapitalizmu uległa zmianie po ostatniej rewolucji przemysłowej, stąd aktualny komunizm wymaga całkowicie świeżego podejścia… tymczasem obecnie są osoby, które potrafią cytować klasyków marksizmu, by tylko mieć pretekst do zarzucania komuś rewizjonizmu, odstępstw od komunizmu, odchyleń itp. itp. Sakralizacja myśli Marksa i Lenina to największy błąd epoki stalinizmu, który pośrednio przyczynił się do późniejszych patologii i upadku Bloku Wschodniego.

Chociaż za skrajny przykład wziąłem Czerwony Front, to również tego typu uwagi można skierować wobec innych organizacji, które mniej lub bardziej podążają owym wzorem (choćby Instytut Marksa lub nieistniejący już drugi PPR Michała Nowickiego). Sekciarstwo, zarówno w naszym kraju, jak i za granicą, za każdym razem skutkowało budowaniem zamkniętego koła ideologicznej adoracji, gdzie jeden przekonywał drugiego o słuszności i zasadności poglądów całości, a całokształt zamykał się na rzeczywiste problemy ludzi pracy. Skutek: organizacja ludowa izolująca się od ludu.

Źródła i publikacje pomocnicze:

¹ https://www.marxists.info/archive/trotsky/1935/10/sect.htm

² https://116sos.pl/artykuly/prawo/sekty-czym-sie-charakteryzuja

³ https://pl.aleteia.org/2017/11/13/jak-werbuja-i-manipuluja-sekty-warto-znac-ich-strategie-by-w-pore-rozpoznac-niebezpieczenstwo/

⁴ https://nto.pl/od-sportowej-pasji-do-kontrowersyjnej-sekty-historia-sanjayi-z-nysy/ar/c1p2-29006713

⁵ https://www.facebook.com/share/p/1CtnUJssrU/

⁶ https://czerwonyfront.org/od-utopii-do-nauki-polemika-z-akcja-socjalistyczna/

⁷ https://www.facebook.com/share/p/1DiWohqziF/

  • borys@szmer.infoM
    link
    fedilink
    arrow-up
    4
    arrow-down
    1
    ·
    7 days ago

    Wszelakie formy marksizmu leninizmu należy tępić retorycznie i przemocą jeśli lewica w polsce, europie i na świecie ma mieć jakiekolwiek szansy na sukces. Elo

  • ada@szmer.info
    link
    fedilink
    arrow-up
    4
    arrow-down
    1
    ·
    7 days ago

    przyganiał kocioł garnkowi, tzn. jeden sekciarski marksista drugiemu sekciarskiemu marksiście xD

  • Waćpan@szmer.info
    link
    fedilink
    Polski
    arrow-up
    2
    arrow-down
    2
    ·
    7 days ago

    Nie broniąc opisanej organizacji – znam z nazwy – acz jako eksUniwersalista i eksWspólnotowiec, dziś Autonomista i orędownik Filaryzacji Społecznej, chcę bronić wykładni, że w realiach politycyzacji i polaryzacji społecznej, być może wskutek postmodernistycznej relatywizacji połączonej z neoliberalizmem, taki model egzystencji jest słuszny – Bańki/Silosy/Echo Chambers/Filary Światopoglądowe.

    To się wcale nie różni znacząco od ani religii instytucjonalnych (Kościołów), ani ich mniejszych instancji – sekt. Jedni będą wyznawać Zielone Świątki czy Dni Ostatnie, drudzy Nirvanę, kolejnx Marksa z Leninem i Trockim, innx wizje matki Mirry Alfassy, jeszcze innx Karbonariuszy albo Wolnych Komunardów.

    Na co można wówczas społecznie liczyć, to “dni otwarte w Filarze”, “spotkania międzykulturowe” (wręcz w formule “targów”!), czy tak, dosłownie “stanie z gazetkami” jak u Świadków Jehowy bądź rekrutacje jak te do Kościoła Scjentologicznego.

    Jednx na pierwszym miejscu stawiają Naukowy Socjalizm, innx Czarną Wolność, inne/-i Boginię, Boga czy tam inne Prawo Naturalne.

    Co to znaczy, że dane stronnictwo jest “politycznie nieznaczące”? Nie wszystx targetujemy ogół społeczeństwa (naukowo uczciwie tego się być może nie da uczynić – bo jak, Partia Powietrza do Oddychania i Wody do Picia?), nie wszystx uznajemy za uczciwą większościową-proporcjonalną demokrację przedstawicielską z majoryzacją, i nie wszystx rościmy sobie aspiracje do ponadpromilowego poparcia – ale raczej wszystx żądamy uznania naszych praw i stylów życia.

    Na mocy pewnego dokumentu na “k”, ścieżki faktyczne i prawne na lokalnym terytorium to właśnie ruchy-grupy nieformalne, stowarzyszenia (w tym europejskie, międzynarodowe), partie polityczne (w tym partie i fundacje europejskie), bądź związki wyznaniowe. Najlepiej, dla pewności, wszystkie naraz – obudować się formalno-prawnie jak forteca, “Strażnica” czy inna Partia Pracujących.

    • ida@szmer.info
      link
      fedilink
      arrow-up
      2
      ·
      6 days ago

      Czytam Twoje komentarze promujące Filaryzcje Społeczną od dłuższego czasu i wzbiera we mnie wątpliwość, czy nie dokonujesz tu pewnego odwrócenia Stirnerowskiego Verein der Egoisten, i to w kierunku dość osobliwym, bo o ile u Stirnera zrzeszenie pozostawało funkcją jednostkowej Własności-Samowładności, nie zaś kolejnym bytem nadrzędnym, o tyle Twoje Filary, obudowane Kontraktami Społecznymi, Poziomami Relacji, mechanizmami cultural fitness i instrumentarium formalno-prawnym, zaczynają przypominać właśnie owe świętości, od których Jedyny miał się emancypować. Za „Państwo” podstaw „Dobrowolny Kolektyw”, za „Obywatela” „Osobę Członkowską”, za „Prawo” „Konsensualnie Uzgodniony Regulamin” i co właściwie ulega zmianie poza źródłem legitymizacji? :-)

      Nie chodzi nawet o banalne „każda wspólnota może stać się opresyjna”, a o samoreferencyjność Kontraktu. Kto ustanawia warunki jego renegocjacji, kompetencje MetaArbitra, kryteria kompatybilności, wreszcie możliwość zakwestionowania samej procedury uzgadniania? Jeżeli Filar, wracamy do problemu konstytuowania władzy przez władzę już ukonstytuowaną; jeżeli jednostka, jej jednostronna rewizja zobowiązań znosi trwałość dowolnego Kontraktu. Rousseau w XVIII-wiecznej Umowie społecznej przynajmniej nie ukrywał, że volonté générale nie jest arytmetyczną sumą preferencji partykularnych, acz jego przymuszanie do wolności trudno byłoby chyba sprzedać jako ProAutonomiczne rozwiązanie problemu. X’D

      Tocqueville, opisując amerykańską asocjacyjność, widział w niej nie tylko zabezpieczenie przed despotyzmem większości, ale też szkołę współdziałania, przeciwwagę dla demokratycznego indywidualizmu. Tymczasem im sprawniejsze Dobrowolne Samoprofilowanie, tym mniejsza konieczność ćwiczenia kompetencji koegzystencji z osobami niekompatybilnymi. Nie tyle społeczeństwo zrzeszeń, ile federacja społeczności, których główną kompetencją organizacyjną będzie selekcja wejściowa i zarządzanie exitami. Tocqueville’owskie lekarstwo na indywidualizm jako jego infrastruktura, ciekawe.

      Nie jestem też przekonana, czy postmodernistyczny Relatywizm, na który się powołujesz, rzeczywiście daje mandat do Filaryzacji, czy raczej podważa możliwość jej trwałego ufundowania. Jeśli paradygmaty są historycznie przygodne, negocjowalne, podlegające dekonstrukcji, to na jakiej podstawie utrwalamy je w postaci Filarów Światopoglądowych? Czy nie dokonujemy ponownej esencjalizacji tego, co dopiero co uznaliśmy za nieesencjalne? Wczorajsza antyesencjalistka, dzisiejsza administratorka Ontologii Grupowej. :-) Derridiańska différance zamknięta w rejestrze członkowskim, Foucaultowskie technologie władzy z opcją opt-out. Nie wiem, czy obaj byliby zachwyceni.

      Osobna rzecz, że model dziwnie dobrze współgra z neoliberalną logiką prywatyzacji ryzyka i odpowiedzialności. Nie odpowiada Ci porządek normatywny? Zmień Filar. Niekompatybilność? Opt-out. Brak reprezentacji? Załóż kolektyw, najlepiej z osobowością prawną, fundacją europejską i własnym governance’em. Hayek zapewne znalazłby tu coś interesującego, choć nie wiem, czy orędownicy Nierynkowej Wolności byliby równie zachwyceni. Zresztą Hirschmanowskie Exit, Voice, and Loyalty podpowiada jeszcze inny problem: czy instytucjonalne uprzywilejowanie możliwości wyjścia nie będzie systematycznie osłabiało zdolności do wewnętrznego kwestionowania porządku, czyli właśnie owego Voice?

      I jeszcze metareguły współistnienia Filarów. Jeżeli Kontrakty Społeczne zawieramy wewnątrz kolektywów, to czy relacje między nimi wymagają Kontraktu MetaSpołecznego? A jeśli tak, czy nie odtwarzamy klasycznego problemu suwerenności, tyle że z większą liczbą pośredników? Dwa Filary, wzajemnie wykluczające się normy dotyczące edukacji dzieci, eksploatacji zasobów, ochrony zwierząt. Kto rozstrzyga kolizję? Federacja? Arbitraż? Lokalna większość? A może Hobbesowski Lewiatan, którego właśnie rozparcelowaliśmy na tysiąc dobrowolnych mikrosuwerenności, po czym odkryliśmy, że ktoś musi jeszcze rozstrzygać spory między nimi? :-)

      Nieprzypadkowo nawet radykalne projekty autonomiczne rozbijają się o dobra nieekskluzywne, efekty zewnętrzne i nieuczestniczące strony trzecie. Atmosfera nie podpisuje Kontraktów Społecznych, ekosystem nie przeprowadza cultural fitness checków, a dziecko urodzone wewnątrz Filara niekoniecznie dysponuje rzeczywistą możliwością wyboru paradygmatu, zanim ten ukształtuje jego preferencje. Konsensualność ex ante czy ex post? I czy można sensownie mówić o Dobrowolności przynależności tam, gdzie sama zdolność do wyrażenia zgody jest produktem socjalizacji wewnątrz danego porządku? Millowska indywidualność czy Bourdieu’owska reprodukcja habitusu, tylko pod szyldem Autonomii?

      Nie twierdzę, że Uniwersalizm jest do uratowania w klasycznej, oświeceniowej formule. Być może projekt jednej, ponadkulturowej aksjologii był od początku obciążony problemem epistemicznym, który Lyotard później rozpoznał w legitymizujących metanarracjach. Ale czy wynika z tego konieczność instytucjonalizacji nieprzekładalności paradygmatów? Za Habermasowskie poszukiwanie warunków komunikacyjnej racjonalności podstawiamy procedury wzajemnego unikania, za agonistyczny pluralizm Mouffe konsensualną separację antagonistów, i ogłaszamy Postęp Cywilizacyjny?

      Bo może problemem nie jest niemożność uzgodnienia wspólnego Systemu Wartości, tylko przywiązanie do założenia, że trwała wspólnota musi taki system posiadać. W każdym razie osobliwy to Postęp, w którym po dwóch stuleciach emancypacji od stanów, kast, Kościołów i innych porządków przypisanej przynależności, rozwiązaniem okazuje się ponowne budowanie społecznych fortec, tym razem z dobrowolną rekrutacją, polityką prywatności i formularzem wypowiedzenia członkostwa.

      I czy nie jest przypadkiem tak, że eksWspólnotowiec, nie mogąc już znieść Wspólnoty, proponuje jej rozdrobnienie do rozmiarów, przy których przestanie ona wymagać rzeczywistej konfrontacji z Innością? Nie jako zarzut personalny, bardziej pytanie, czy Autonomizm nie staje się tutaj filozoficzną racjonalizacją społecznego rozczarowania.

      Stirnerowskie Zrzeszenie Egoistów czy Weberowska żelazna klatka, tylko w wersji open source, federated i z możliwością self-hostingu? :-)